maandag 30 januari 2017

Parsifal - Deel 5

Zieleroerselen. Vandaag begin ik met een aforisme. Categorie: gezindheid.

Trouwhartig een zaak recht doen, dat kan ook om jezelf gaan, een richting waarheen je je wilt ontwikkelen, is belangrijker dan constante communicatie over eigen en andermans gelijk of ongelijk.

Dat nodigt me uit tot de volgende reflectie. Naar mijn idee: de ethische kant van een eigen uitgangspunt bij een kwestie, persoonlijk gekleurd en individueel bepaald, mag door een mens vrij als handelingsmotief worden geleefd. Onbetwistbaar. In potentie: zoveel mensen, zoveel gezindheden. Het verdient aanbeveling dat vrij baan wordt gemaakt en gehouden voor eigen en andermans gezindheid; gezindheden die tegenwoordig kunnen zijn gebaseerd op een helder intuïtief denkleven en groeiende (zelf)bezinning.

Of iets waar of niet waar is, of geldig of ongeldig, blijft natuurlijk van belang op terreinen van wetenschap, recht en rechtsleven enzovoort. De leefwereld van mensen behoeft naast zekere fundamenten ook zekere vrijheden. Modern Time. In toenemende mate staat de menselijke leefwereld bol van uiterlijke twist tussen ik en gij in de vorm van ‘dialogen’ en van innerlijke strijd tussen ik en niet-ik in de vorm van ‘monologen’.

Ruim twintig jaar geleden werd dit levensthema eigenlijk al verkend in mijn essay Visie. De onderstaande twee tekstdelen daaruit maken dat direct duidelijk:





Uit: Visie (opgenomen in mijn tekstbundel Boven water)
"Wat over een onderwerp, een voorwerp, een voorval, of een gebeurtenis, kortom de inhoud van levenservaringen, verteld kan worden vormt een onderdeel van het bevindingverslag van een wereldbeschouwing. Wat over een onderwerp, voorwerp, voorval of gebeurtenis kan worden gesteld aan gewenstheid of ongewenstheid vormt een onderdeel van de ethische gezindheid van een wereldbeschouwing. En de mate waarin en de wijze waarop een onderwerp, voorwerp, voorval of gebeurtenis kenbaar of niet kenbaar wordt geacht, vormt een onderdeel van de kennistheorie van een wereldbeschouwing.
Een wereldbeschouwing valt inhoudelijk dus in drie delen uiteen, namelijk:
•  het bevindingverslag
•  de ethische gezindheid;
•  de kennistheorie."


[...]


"Nu leert het leven nog twee dingen, namelijk:
1. Niet eigen of andermans gelijk of ongelijk, maar dat wat met dat gelijk of ongelijk gedaan wordt zegt iets over iemands moraliteit.
2. Een goed oordeel op basis van gezonde ideeën blijkt later een juiste mening."

Het niet-ik is een vrij onbekend begrip voor de meeste mensen. Het is een filosofische uitdrukking voor een fenomeen dat in verband staat met iets waarmee ieder mens elke dag van doen heeft: enerzijds vervreemding en zelfvervreemding en anderzijds identificatie (vereenzelviging), identificatieprocessen. Met name Duitstalige filosofen hebben zich tamelijk uitgebreid met deze problematiek beziggehouden. Voor een korte filosofische begripsomschrijving uit die gelederen zie het volgende tekstcitaat.

Uit: Nicht-Ich (Wikipedia)
“De uitdrukking niet-ik wordt als filosofische vakterm vooral in de subject filosofie van het Duitse idealisme gebruikt. Bij Johann Gottlieb Fichte betekent het ongeveer alles wat verschilt van het zuivere oorspronkelijke ik. Daarmee hoort bij het niet-ik niet alleen de som van alle ruimtelijke voorwerpen, maar bijvoorbeeld ook nog het empirische Ik, in zoverre het een veruiterlijkte vorm van het oorspronkelijke Ik is. Volgens Fichte heeft het niet-ik zijn oorsprong in een geponeerd zuiver Ik en kan het niet-ik gesplitst daarvan worden onderscheiden.

Ook in de existentiefilosofie van Karl Jaspers is het niet-ik een betekenis toegekend: er bestaat het ik en het niet-ik. Daarbij is het niet-ik enerzijds het andere, dat als het ‘uiterlijke’ wordt waargenomen, anderzijds het andere ik:


“Dus kent het Ik het niet-ik als het vreemde zijn van de stof en als het verwant zijn met het andere ik.”

Hand in hand gaan vaak goed en kwaad, ’t ware en onware en het schone en gruwelijke. Waardoor en waartoe? Ik-worstelingen zijn aan de orde van de dag. Steeds sterker en intenser. Niet alleen op persoonlijk en individueel, maar ook op mensheidsniveau… Kun je bij de mensheid als geheel, als ware dat per slotsom één organisch groot wezen, als geheel groter dan de som der delen, ook een soort ik en niet-ik onderscheiden? Het rumoert in de wereld, nietwaar?

Neem bijvoorbeeld het huidige Westen, alwaar kussens worden opgeschud en veel stof op werelddelen neerdaalt met trompetgeschal van twee aan elkaar gelieerde volksleiders, Nigel Farage van het Verenigd Koninkrijk en Donald Trump van de Verenigde Staten. Attention! Eén enkel voorbeeld: Sergej Lavrov, minister van Buitenlandse Zaken van Rusland, verklaarde de afgelopen week dat ten aanzien van de Syrische vluchtelingenstroom en een daaraan verbonden veiligheidsprobleem, Rusland nu samen met Amerika bekijkt of het zinvol en haalbaar is om in regio’s aldaar veiligheidszones in kader van regionale opvang in te stellen. Dat soort zaken zal ik in 2017 nader aan de orde stellen op mijn weblog Explore American and English Culture.

’t Leven bergt drama en verrassende wendingen. Ga alleen het eigen leven al na… On a personal level I will spare you the details. Een verdeelde mens en mensheid met tegenpolen en polariteiten. Contrasten. Krachten en tegenkrachten, spraak en tegenspraak. Schone geboorte en dood en verderf…, gehuld in ‘opstandigheid’ of ontkleed met ‘opstanding’.

Truthfull magination?
Zou ontwikkeling en werkelijke vooruitgang mogelijk zijn zonder een dergelijke diversiteit, zulke moeilijke en ingewikkelde constellaties? En zouden zaken nauwkeurig kunnen worden geschilderd en perspectivisch kunnen worden verbeeld zonder, to imagine the unthinkeable, een rijk veelkleurig palet? Daarover stelde ik vanuit menskundig oogpunt reeds iets aan de orde met mijn blogartikelen To become (Cahier, 5 december 2016) en Tell me (Cahier, 16 december 2016). Een staat van vertwijfeling en verbijstering te boven komen valt niet mee.

Terecht stelt Uitgeverij Christofoor op de webpagina over haar uitgave van het boek Sociale toekomst (GA 332a; 1919), een zeer leerzame en belangwekkende voordrachtenreeks van Rudolf Steiner, dat de menselijke samenleving (op wereldschaal) mede is ziek geraakt door ‘een onwerkelijk mens- en wereldbeeld’. Waarheidsgetrouwe menskunde en diepgaande inzichten over de wereld, de natuur en de maatschappij zijn onontbeerlijk om meer realisme te betrachten en om stapsgewijs in sociaal opzicht kleine stappen vooruit te zetten.

Hoe volgens Rudolf Steiner het sociale zich concreet verhoudt tot het antisociale en waarin de waarde van het antisociale ligt, wil ik met Parsifal – Deel 6 aan de orde stellen met verschillende tekstcitaten uit de boeken Interesse voor de ander (GA 185; 1918 en GA 186; 1918) en Spirituele ontwikkeling - De ervaringen, mogelijkheden en risico's (GA 145; 1913). Dit door mij gerelateerd aan de personages en de zielekrachten Parsifal en Amfortas. Dat had ik eigenlijk vandaag al willen doen, maar tijdens het schrijven werd me duidelijk dat ik beter eerst het bovenstaande de revue kon laten passeren.


 Muziek
Imagine - John Lennon

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 1 - 14 augustus 2017

Kelk – 7 augustus 2017

Wishes and embodiments – 3 augustus 2017

Foreshadowing – 31 juli 2017

Schimmenrijk – 24 juli 2017

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate