maandag 8 oktober 2012

De bijen en het Woord

Frits Burger en Jos Schuylenburg
Maandag 1 oktober jongstleden hielden Jos Schuylenburg en Frits Burger een gezamenlijke lezing over bijen; bijenteelt en het bijenwezen, getiteld: De bijen en het Woord. Dit voor een toehoorderkring ten huize van Huize Thomas te Rotterdam, georganiseerd door AViN Rotterdam. De kleine zaal was goed gevuld. Duidelijk voel- en tastbaar was de oprechte belangstelling van de toegestroomde luisteraars voor dit onderwerp. De heer Schuylenberg en de heer Burger, inmiddels vijftigers, kennen elkaar al vanaf middelbare schooltijd, ze bezochten tegelijkertijd hetzelfde gymnasium. Misschien kun je ze vrienden voor het leven noemen.

Imker Schuylenburg in Zweden
Jos Schuylenburg, werkzaam geweest in de biologisch-dynamische landbouw, woont sinds 2007 in Zweden en voert daar het Imkerbedrijf Ella. Daarover houdt hij een mooie website bij: Imkerij Ella, waarop veel interessantheden te lezen en te zien vallen. Het is een levendige man, open van aard  en diep verbonden met het bijenleven. Frits Burger is oudgemanist, publicist, spreker, psychosociaal hulpverlener en leider van de  Sectie voor Cultuurwetenschap en Letteren van de Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap van de Antroposofische Vereniging in Nederland (een hele mond vol, kortweg AViN). Iets meer informatie over de sectie die hij leidt en mensen daaraan verbonden, valt te lezen op een andere webpagina: Vrije Hogeschool voor Geesteswetenschap  – Sectie voor cultuurwetenschap en Letteren. Zo vind ik het bijvoorbeeld wel interessant om aldaar te lezen dat Marianne van Asperen, lid van die sectie, in het verleden poëticalessen heeft ontvangen van haar spraakleermeesteres Johanna Knottenbelt, waarover ik het eerder had in mijn blogbericht Chemische Bruiloft (Cahier, 25-9-2012).

Te vergroten door aan te klikken
De bijen. Daar valt veel over te zeggen, zeker tegenwoordig. Jos van Schuylenburg sprak natuurlijk vanuit zijn praktijkervaring en met een sterk antroposofisch referentiekader. Frits Burger haalde literatuur, overleveringen, verhalen en poëzie aan welke terugreikt tot aan die van oud Griekse-Romeinse en oud Egyptische beschaving. In dit korte blogbericht kan ik natuurlijk niet de gehele lezing van beide heren resumeren, daarom licht ik daar slechts een enkel punt uit; aangevuld met informatie aanwezig op het internet. Samen houden  ze vaker lezingen over dit onderwerp in den lande, zie bijvoorbeeld Mens en Bij: wat voor een verhaal vertellen de bijen de mens mogelijk ook na hun bezoek aan Rotterdam verleden week.

Van Schuylenburg gaat er van uit dat bijen, als volk, op gezette tijden als dat nodig is, imkers iets willen duidelijk maken. Dat kan bijvoorbeeld (onder andere) door steken, zoemen of zwermen. Bijenvolken onderhouden in beginsel, in potentie, een sterke band met imkers. Daarvan gaf Van Schuylenburg enkele voorbeelden uit eigen praktijk. Uitdrukkelijk gaf hij aan dat hij uitgaat van het wezen van de bij. Enkel een economisch gewin: hoe krijg ik zoveel mogelijk honing van de bijen, neemt hij niet als uitgangspunt. Vergelijk dit met de content (inhoud) van de fraaie website voor en van biologisch-dynamische imkers bdimkers.nl  en een daarbij behorende webpagina Imkeren naar het wezen van de bij. Ook met het bijen houden draagt Van Schuylenburg dus een duidelijk BD-keurmerk, zoals vroeger al het geval was toen hij actief was als tuinder en landbouwer.

Fataal omzien - Orpheus en Eurydice
Frits Burger ging net als Jos Schuylenburg ook in op de zorgwekkende toenemende bijensterfte en verzwakking van bijenvolken. Oorzaken worden tegenwoordig vaak gezocht in ondermeer milieuvervuiling, gifstoffen en genmanipulatie. Burger stelde zich de vraag hoe ze in de oudheid keken naar kwetsbaarheid en sterfelijkheid van bijen. Hierbij kwam hij uit bij de beeldspraak in Orpheus en Eurydice Vergilius Georgica IV 452-528 (Vertaling Ida Gerhardt). Steiner gaf reeds aan het begin van de twintigste eeuw, 1923 om precies te zijn, aan dat de bijenpopulatie ernstig zou kunnen worden bedreigd nog geen 100 jaar later. Citaat geplukt van de Website BD Imkers:

'In de voordrachtcyclus "De Bijen" gaf Steiner in 1923 al aan dat de vreugde omtrent de kunstmatige, reguliere bijenteelt, die rond 1908-1912 begon, geen 100 jaar zou duren. Inmiddels is het zover.'

Voor een recente uitgave van die voordrachtencyclus zie De bijen – Over het wezen van de bijen (Google Books, GA 351), Mensch und Welt – Das Wirkendes Geistesin der Natur – Über das Wesen der Bienen en GA 351 – Anthrowiki. Michel Gastkemper, hield zich reeds jaren geleden met dit probleem bezig op zijn blog Antroposofie in de pers. Zie de verwijzing op de webpagina Antroposofische beschouwing van bijensterfte (Bijenstichting 2010) naar het blogartikel Inside information (Antroposofie in de pers, 10-5-2010).

Bijen Godin - Rodos, 700 v. Christus
Jos Schuylenburg gaf aan het einde van zijn lezing zijn persoonlijke visie op de om zich heen grijpende bijensterfte prijs. Hij ziet die in een bijzondere relatie tussen mensheid en bijenvolken. Hij stelde ongeveer het volgende: de mensheid is door een zondeval heengegaan en tot een nulpunt aanbeland of zelfs daaronder geraakt als het gaat om innerlijke waarachtigheid en onwaarachtigheid in gedachten, daad en ...woord. De bijen daarentegen bleven naar hun wezen paradijselijk rein en zo lang als mogelijk direct verbonden met het kosmische Woord, een kosmische Logos (wereldverstand, kosmische intelligentie). Anno twintigste en eenentwintigste eeuw zouden de bijen echter meer en meer ontvankelijk en afhankelijk zijn geraakt van de taal, het taalgebruik en het verstand van mensen en wat daaruit voortvloeit. En als levensvatbaarheid en ware vruchtbaarheid mag of moet worden afgemeten aan menselijke waarachtigheid tegenwoordig, dan… kan het inderdaad triest gesteld zijn met medemensen en medeschepsels, voor bijen mogelijk in het bijzonder. Deze visie van imker Schuylenberg kan qua invalshoek en gedachterichting mede doen denken aan drama’s vervat in epossen als In de ban van de ring van Tolkien en een boek als Het oneindige verhaal van Michael Ende.

Steiner wordt ook aangehaald in de bekende documentaire Queen of the sun (trailer). Deze valt onder andere te bestellen bij De Nieuwe Boekerij.

Muziek
Crazy – Seal

10 opmerkingen:

  1. Heel belangrijk en aktueel thema John. In een documentaire op tv enige tijd geleden was re zien dat ze in China op handbestuiving moesten overgaan vanwege de bijensterfte. Dat liep op een fiasco uit omdat mensen gewoon niet in staat zijn de arbeid van bijen over te nemen, hoeveel chinezen daarvoor ook ingezet werden. Ook las ik dat de Rabobank het probleem ernstig nam en de bijenteelt probeerde te stimuleren. Uiteraard kan er geen goede stimulatie zijn als de oorzaken niet begrepn zijn.Verrassend de koppeling aan het Woord!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dank je voor deze informatie Kees. Weet je misschien nog hoe die documentaire heet en/of op welke zender die werd uitgezonden, plus datum? Als ik "de" media mag geloven schijnt er in het verleden door wetenschappers ook gesleuteld te zijn met bijen, wat zou hebben geresulteerd in zogenaamde killerbees: hier een wat sensatiezuchtige maar op zich niet oninteressante documentaire daarover: Killer Bees Documentary (deel 3 ontbreekt). Minder sensatiezuchtig, maar zeker ook interessant is de documentaire (BBC): Who Killed the Honey Bee.

      Beide documentaires zijn opgenomen in mijn Youtube kanaal (J. Wervenbos), afzonderlijke delen van de documentaires lopen dus door bij het afspelen, kortom geen omkijken naar.

      Verwijderen
    2. Nee, ik weet de uitzending niet meer. In de volgende artikelen wordt er wel over gesproken.
      Rabobank

      handbestuiving perentelers China

      Verwijderen
    3. In ieder geval bedankt voor deze handzame verwijzingen Kees.

      Verwijderen
  2. Dank je wel John, ook voor de interessante links. Zo zie je hoe alles met elkaar verbonden is en hoe de bijen in hun gevoeligheid kunnen laten zien hoe de situatie is.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Graag gedaan Mirthe. En al schrijvend en uitzoekend leer ik er ook weer van. Gisterenavond vond een nagesprek in kringvorm bij AViN Rotterdam plaats. Daaruit bleek hoe rijk en gevarieerd de lezing van de beide heren is geweest.

      Verwijderen
    2. En wat ik ook nog wou zeggen is dat Jos Schuylenburg na afloop van de gehouden lezing desgevraagd antwoordde dat hij niet verwacht dat de bijen volledig zullen uitsterven.

      Verwijderen
  3. Nabericht. Linktrailer is 'een zoekmachine die de meest actuele berichten van nieuwssites, weblogs, fora en social media thematisch rangschikt. De berichten worden elk moment van de dag geüpdate zodat altijd de laatste relevante berichten ter beschikking staan'. Dit aldus deze toelichting. Hier de startpagina van deze zoekmachine.

    So what, zou je zeggen. Nou ja, ik wam toevallig mijn blogbericht over bijen daar tegen. Daar trof ik trouwens ook dit bericht, een oproep, van de Triodos Foundation aan: Onafhankelijk onderzoek bijensterfte en landbouwgif - Stichting Triodos Foundation vraagt uw steun voor onderzoek.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate