zaterdag 13 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen

Op wat doel ik hier? Het roemruchte en in 2001 belaagde Amerikaans militaire complex of een wiskundige vijfhoek? (Niet te verwarren met een pentagram.) Geen van  beide. Vandaag besteed ik aandacht aan een aantal recente uitgaven van uitgeverij Pentagon; één in het bijzonder. De reden dat ik het daar nu even over zal hebben heeft een aanleiding en kleine voorgeschiedenis, waarover ik ook kort iets zal optekenen in dit digitale notitieboekje. Struggle for (self)knowledge.

Afgelopen maandagavond, nu al bijna weer een week geleden, ging een klein studiegroepje van AViN Rotterdam van start met bestudering van Steiners voordrachten Bloed is een heel bijzonder sap (1906) en Waarheidsliefde (1916) vertaald naar het Nederlands en recent weer uitgegeven door uitgeverij Pentagon. Maak ook deel uit van dat studiegroepje, dat zich vier weken lang over de inhoud van genoemde boekwerkjes buigt en toog verleden week naar boekhandel Selexyz Donner om die Pentagon reeks eens nader te bekijken. Niet zozeer om genoemde voordrachten aan te schaffen, had ze als in het Duits en/ of Nederlands in mijn boekenkast staan (uitgaven van andere uitgeverijen), alswel om te zien welke boekuitgave (Pentagon) mijn studiegenoten ter hand zouden nemen. Interessant vergelijkingsmateriaal: kwaliteit vertaling, redactionele bijdragen, noten enzovoort.

De twee genoemde boekjes stonden verleden week echter nog niet in de schappen van Selexyz Donner (laatsten in die serie op dit moment), wel een hele serie andere titels uit die Kleine reeks (aanduiding Pentagon). Die titels liep ik even na en mijn aandacht werd toen in het bijzonder getrokken naar het werkje, Steiners voordracht Het gespiegelde Ik (1911 - De psychologische grondslagen en de kentheoretische positie van de antroposofie – De ervaringen van de geesteswetenschapper en de kennistheorie); onder antroposofen nogal eens kort aangeduid als de Bologna voordracht (1911).

In zijn voortreffelijke, zeer interessante lezing van maandag, 25-10-2010 voor een toehoorderspubliek van AViN Rotterdam wees Kees Veenman ondermeer op de Bologna lezing. Inhoudelijk bezien was mijn belangstelling voor Het gespiegelde ik (boektitel) ook al extra gewekt door (door)lopende bestudering van zaken waarover ik in mijn vorige blogbericht repte. Dus schafte ik dit boekwerkje, na enige bladzijden te hebben gelezen, vorige week donderdag aan. Heb weliswaar de originele Duitse versie vervat in de verzamelband (opstellen) Philosophie und Anthroposophie (1904 - 1923; GA 35) in mijn boekenkast staan, maar de actualisering zoas ik die in de Pentagon uitgave aantref, stimuleerde me tot deze extra aankoop. Daarbij ging en gaat het me primair om Steiners vertaalde lezing in kwestie, secundair om Andreas Neiders inleiding en het aanhangsel in de Pentagon uitgave met tekstdelen uit brieven, geschriften en voordrachten van Steiner die betrekking hebben op de Bologna voordracht.

Diezelfde donderdag, verleden week dus, legde ik Hugo Verbrugh ondermeer een vraag over deze uitgave voor in de reactieruimte onder dit blogbericht op zijn VKblog Middernachtszon. Snel kreeg ik daarop een antwoord van hem, waarop ik dan zelf alras ook weer reageerde (zie aldaar). Verleden week vrijdag en las bestudeerde ik Steiners lezing, inclusief de waardevolle tekstverwijzingen met bronvermelding in het aanhangsel achterin in het boek afgedrukt; ook uiteraard de inleiding van Andreas Neider welke voorin het boek te vinden valt.

Het is een buitengewoon belangrijke lezing (opstel) van Steiner, zeer leerzaam, hoge actualiteitswaarde. Ben zeker van plan ben om het nog meermalen in het Duits te gaan lezen en bestuderen (en integreren): Die psychologischen Grundlagen und die erkenntnistheoretische Stellung der Anthroposophie. Stel vast dat een kring van mensen binnen AViN verband (Antroposofische Vereniging in Nederland) er momenteel (2010/11) eveneens nauwgezet aandacht aan besteed: Filosofie en antroposofie – AviN. Goede zaak. Zou ook goed zijn als uit de activiteiten van deze kring een boek(je) voort zou rollen of een publiek te maken bevindingverslag.

Dit als boekwerkje uitgebrachte opstel van Steiner, naar het Nederlands vertaald en redactioneel omkleed door uitgeverij Pentagon, ga ik in dit blogbericht niet uitvoerig behandelen. Dat wellicht een andere keer, ooit een keer, maar toch wil ik er op dit moment wel een paar dingen over kwijt; enige zaken aanstippen, alsook over de redactionele bijdrage verzorgd door uitgeverij Pentagon iets opmerken. Wederom inclusief verwijzingen.

De wezenlijk spiegeling die ik ontwaar in Steiners opstel in kwestie (Bologna voordracht) komt op pregnante wijze denkmatig, filosofisch, psychologisch en ontologisch in zijn drie voordrachten over de filosofie van Thomas van Aquino (GA 74; 1920) tot verschijning: (1) de idee in de dingen (universalia in re), (2) de idee in de ziel (universalia post rem), (3) de idee voor de dingen (universalia ante rem), gerelateerd aan realisme versus nominalisme strijd enzovoort. Zie ook de inhoud van Steiners opstel, autoreferaat: Filosofie en antroposofie (1908). Daarover valt uiteraard veel meer te zeggen, waaronder een combinatie van het hier genoemde met de aanwezige werkzaamheid en werkzame aanwezigheid van het ik; organiserende existentie en existentiële organisatie, maar zoals gezegd tip ik de dingen hier alleen maar even aan.

De inhoud van de Bologna lezing wint aan kracht en betekenis als ze in breder antroposofisch verband geduid, beoordeeld, doorwerkt en uitgewerkt wordt. Zeer zeker ook bestudering van andere wetenschappelijke literatuur genoemd in mijn vorige blogbericht (Swaab, 2010; Damasio 2010; Bos, 2008/09) kan hierbij goed dienst doen. Naast (1) de inhoud van GA 74 (vorige alinea) kan dan onder andere ook gedacht worden aan (2) Bloed is een heel bijzonder sap (1906), in het verlengde daarvan zeker ook aan (3) De etherisering van het bloed (1911), (4) een selectie van Steiners geschriften en delen uit voordrachten over het atomaire wereldbeeld met name gerelateerd aan de menselijke fysiologie en daaruit voortvloeiende concepten in Heft nummer 63, (5) Algemene menskunde als bijdrage voor de pedagogie (1919; GA 293), (6) Eine okkulte Physiologie (1911; GA 128) en (7) Genezend opvoeden – Over kinderen met een onwikkelingsstoornis (1924; GA 317); in het bijzonder de vijfde voordracht uit die cyclus (30-6-1924). Hieronder een veelzeggende bordtekening van Steiner (bladzijde 83 en 85 in de Nederlandse editie; bladzijde 208 in Duitse editie); centrische en concentrische verhouding wezensgeledingen; van 'binnen' naar 'buiten' of van 'buiten' naar 'binnen': ik(-lichaam) → astraal lichaam → etherlichaam → fysiek lichaam.


Voor toelichting, verduidelijking,  behandeling van deze bordtekening van Steiner, zie de Duitse of Nederlandse tekst in de desbetreffende boekuitgaven. Zie desgewenst ook toelichtingen van Frits Wilmar op de inhoud van de gehele cyclus GA  317, genoteerd op de website Helend opvoeden.

Weer terug naar de inhoud van Het gespiegelde Ik, nog iets over de redactionele inhoud. De verwijzingen naar andere teksten van Steiner acht ik zeer waardevol; dankbaar tot me genomen. De enthousiaste inleiding van Andreas Neider, naast andere activiteiten en functies redacteur van de uitgave Mitteilungen aus der anthroposophischen Arbeit in Deutschland welke een rubriek (onderdeel) vormt van het tijdschrift Anthroposophie weltweit, uitgegeven door Anthroposophischen Gesellschaft in Deutschland (AGG), deed een klein beetje mijn wenbrouwen fronsen. Kreeg de indruk dat hij zich bij het schrijven een beetje teveel liet meeslepen door zijn geestdrift en daardoor ietwat aan het generaliseren sloeg over de functie en betekenis van spiegelneuronen. Zijn literatuurverwijzingen zijn interessant; de inhoud van het boekwerk Waarom ik voel wat jij voelt – Intuïtie en het geheim van spiegelneuronen van Joachim Bauer (Duitsland 2005; in 2009 in Nederland uitgebracht) bestudeer ik ook op onbevangen en open wijze. Uitkomsten en (eind)bevindingen volgen later.

In mijn optiek is uitgeverij Pentagon met meerdere uitgaven goed bezig. Mijn complimenten. Het gespiegelde Ik is een uitgave die mede met steun van de Antroposofische Vereniging in Nederland (AViN) tot stand is gekomen. Samen met de inleiding van Andreas Neider was het al eerder in Duitsland verschenen als uitgave van Rudolf Steiner Verlag, Dornach (2007).


Muziek
1. Give it away – Red Hot Chili Peppers
2. Army Dreamers – Kate Bush
3. Child in his eyes – Kate Bush

6 opmerkingen:

  1. Boodschap voor Ridzerd van Dijk.

    Dag Ridzerd, mijn planning van begin vorige week viel toch wat anders uit als gedacht. Ben nu bezig met inhaken op jouw opmerkingen en vragen met betrekking tot de eerste voordracht van GA 124 en die cyclus als geheel: Exkurse in das Gebiet des Markus- Evangeliums. Dat zal ik doen met een nieuw blogbericht. Weet alleen niet of ik dat vanavond al af heb en dan dus plaatsen kan. Zo niet, dan volgt dat later deze week.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Geeft niks, John, er is totaal geen haast bij, ik heb het zelf ook nogal druk gehad afgelopen week en ik heb ook lang niet altijd zin om antroposofie te lezen. Zo veel als jij aanpakt, zoals ook nu weer uit je bericht hier in Cahier blijkt, zou ik echt niet kunnen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ridzerd, dank voor je geduld en begrip. Heb één en ander overdacht en ben aan de slag gegaan met een inventarisatie. Denk daar of morgen of anders overmorgen een laatste hand aan te leggen en dus aanstaande zaterdag of zondag een blogbericht te plaatsen dat inhaakt op de hierboven aangesneden kwesties. Hoe is het trouwens met je dochter? Is ze al over? (Verhuizing.)

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ridzerd, ik bedoel natuurlijk een nieuw blogbericht waarmee wordt ingehaakt op wat in de reactieruimte onder het blog Vergissen van wiskunde van 27-10-2010 ter sprake kwam.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. @John 19 november 2010 16:56:

    Ik heb al even kort gereageerd op je nieuw blogbericht.
    Ja, mijn dochter is op 8 november verhuisd. Ik heb daarna nog wat klusjes gedaan: wasmachine, koelkast en fornuis aansluiten; kapstok en wat andere dingen ophangen enz. Gisteravond heb ik in de keuken nog luxaflex opgehangen en handdoekrekje enz.
    Maar ze hebben het leuk voor elkaar. Mijn dochter heeft er wel slag van om een huis leuk in te richten. Ze heeft heel veel wit en zwart in de woning en aanvankelijk leek mij dat erg kleurloos en wat somber worden, maar nu het geheel klaar is, is het resultaat verrassend mooi geworden.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Juist Ridzerd. Helder. Tja vogels vliegen op een zeker moment uit. Heb zelf geen kinderen, maar begrijpen doe ik het wel. Fijn dat je dochter gevoel voor styling heeft.

    BeantwoordenVerwijderen

Overzicht van alle blogberichten op Cahier - Nieuwer bericht boven en ouder bericht onder

2017

Wordingskracht – 11 december 2017

Grace – 6 december 2017

Virtues – 4 december 2017

Oh Well – 23 november 2017

Kennistheorie – 10 november 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 5 – 13 oktober 2017

Europe & Memoranda – 10 oktober 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie – Deel 4 - 29 september 2017

Ready to go again! – 28 september 2017

Keep up the pace – 11 september 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 3 – 31 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 2 – 28 augustus 2017

Dienstmededeling over deel 2 van meerluik – 21 augustus 2017

Filosofie, wetenschap en antroposofie - Deel 1 - 14 augustus 2017

Kelk – 7 augustus 2017

Wishes and embodiments – 3 augustus 2017

Foreshadowing – 31 juli 2017

Schimmenrijk – 24 juli 2017

Faust & Helena – 17 juli 2017

My Way – 10 juli 2017

Independent – 3 juli 2017

Wetenschap en ontwikkelingswegen – 27 juni 2017

Perceptie en oude windselen – 26 juni 2017

Memories – Friendship – 19 juni 2017

Volle teugen – 12 juni 2017

Society: human predestination or self-determination – 5 juni 2017

Innerlijke vrijheid – 29 mei 2017

Purify and Enlighten Someone – 22 mei 2017

Nature and nurture from a inner perspective – 15 mei 2017

Brief Message – 13 mei 2017

Opklaring - 11 mei 2017

Inside, outside, upside down – 8 mei 2017

Zien – 6 mei 2017

On-of-a-kind (Parsifal – Deel 8) – 1 mei 2017

Perceptie – 27 april 2017

Instignatie en initiatie – 24 april 2017

Zelfbestemming – 21 april 2017

Genuine – 17 april 2017

Inleiding intermezzo aforismen, gedachten en epigrammen – 13 april 2017

Friend – 24 maart - 2017

Time-out – 6 maart 2017

Human Behavior – 3 maart 2017

Parsifal – Deel 7 – 27 februari 2017

Parsifal – Deel 6 – 20 februari 2017

Judith von Halle – 18 februari 2017

Aforisme en perikel – Lichtflits en experiment – 13 februari 2017

Living – Foolish or not – 6 februari 2017

Parsifal – Deel 5 – 30 januari 2017

Parsifal – Deel 4 – 20 januari 2017

Parsifal – Deel 3 – 6 januari 2017

Feestdagen en Nieuwjaar – 2 januari 2017

2016

Parsifal – Deel 2 – 30 december 2016

Parsifal - Deel 1 – 23 december 2016

Tell me – 16 december 2016

Twee zielen (en niet één gedachte) – 12 december 2016

To become – 5 december 2016

Digitale geletterdheid – 28 november 2016

Onbehagen – 21 november 2016

Weekly basis – 14 november 2016

Braintwisters and inner demons – 23 september 2016

Polsslagen der tijd – 19 september 2016

Funderen – 15 september 2016

Misunderstanding – 8 september 2016

Shine – 4 september 2016

Delicaat – 29 augustus 2016

Literatuurbeschouwing – Deel 1: Literatuur als kunstuiting – 26 augustus 2016

Versnellen – 9 augustus 2016

Autonomie – 8 augustus 2016

Fighting spirit - 29 juli 2016

Wijziging vorm en inhoud van weblog Cahier – 24 juli 2016

Mara’s influence on literature writers – 22 juli 2016

Schone wereld en schone schijn, 16 juli 2016

Verbeelden – 14 juli 2016

Macht van markten en staatscontrole - 1 juli 2016

Brexit – Synopsis – 27 juni 2016

Female – 13 mei 2016

Progress – 5 mei 2016

On the March –Dienstmededeling – 25 april 2016

Over napijn, genezing en nadere toekomst – 17 april 2016

Pijn of geen pijn: een queeste en vraagstuk – 15 april 2016

2015

Dagelijks leven met in- en toewijding - 17 december 2015

Respect – 12 november 2015

Vitaliseren én wijzer worden – 9 november 2015

True nature – 5 november 2015

Simple & Not fade away – 29 oktober 2015

Literaire wegen (bezien tegen een Rotterdamse achtergrond) – 4 september 2015

Anticiperen en participeren – 22 februari 2015

Mijn schrijfwerk en wedervaren; derde maanknoop en negende levensfase – 8 februari 2015

2014

Productieve kracht laten gelden – 20 december 2014

Open wond – 1 december 2014

Over spreuken 2, 3 en 4 op weblog Sprüche in Prosa – 9 november 2014

Uit de nacht – 31 oktober 2014

Sturm und Drang en jaren die tellen – 15 oktober 2014

Citeren uit 'Sprüche in Prosa' in voorbereiding – 12 september 2014

Short one - Home Sweet Home - Rhine Harbour – 1 september 2014

Sergej O. Prokofieff en het thema van vergeestelijking van het fysieke lichaam – 5 augustus 2014

Karma van de Antroposofische Vereniging in Nederland herkennen en erkennen – Jaar 2014 – 8 juni 2014

Gezamenlijke verantwoordelijkheid – 11 mei 2014

Kunst, religie en wetenschap & mythen en mysteriescholen – 29 april 2014

Light capture – 19 april 2014

Preoccupaties – 7 april 2014

Ondernemen – Bezield en sociaal – 25 maart 2014

Schoonmaakwoede – 22 maart 2014

Politieke (geheim)taal: centraal gestelde decentralisaties rijkelijk uitgedragen – 16 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (3) – Afbaken – 8 maart 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (2) – Eigen koers – 14 februari 2014

Antroposofie en wetenschapsfilosofie (1) – Voorspel - 12 februari 2014

2013

Integriteit en vrijeschoolonderwijs in toekomstperspectief – 20 juli 2013

Nieuwe koers – 22 juni 2013

Rotjeknor - We doen het zelf wel - 10 mei 2013

Nieuw orgaan - Karma en reïncarnatie - Honderd jaar terug – 1 mei 2013

Weegfactoren en onderscheid - 1 april 2013

Sociale driegeleding door de bank genomen - 26 maart 2013

Over helderziendheid en voortschrijdend inzicht - 9 maart 2013

Sympathie voor Iblis - 13 februari 2013

Money voor nothing... or love don't search itself? - 8 februari 2013

Stokken stopt - 27 januari 2013

Imagine: spielerisch to be honest - 16 januari 2013

Verbijstering, bewilderment (perplexity) en Verwirrung is kwestie van beschaving - 6 januari 2013

Dubbelblind slim - Open je ogen - 3 januari 2013

Judith von Halle en Junko Althaus - 1 januari 2013

2012

Wagners worstelingen anno 2012/13; Wagner uit Goethes Faust - 15 december 2012

'Heilig' mantra: groei, groei en nog eens groei! - 11 december 2012

With double in mirrors - 25 november 2012

Sneltreinvaart - 19 oktober 2012

Voorsorteren op digitale snelweg - 14 oktober 2012

De bijen en het Woord - 8 oktober 2012

Manifestaties van het licht - 30 september 2012

Chemische Bruiloft - 25 september 2012

Danige deining - 21 september 2012

Zinnen verzet, orde op zaken gesteld, en weer back to business as (un)usual - 24 augustus 2012

Beramen en benevelen - 22 juli 2012

Facing Mirrors and Signs on the Wall with feet on Earth - 21 juli 2012

Bloggen en bloggers online and offline - 20 juli 2012

Stilaan stilstaan - 17 juli 2012

Plaatselijke sufferdje - 2 juli 2012

Terry Boardman on Actualities - 28 juni 2012

Economieën op drift en vaart of stagnatie der volkeren - 17 juni 2012

Wisseling van de wacht - 10 juni 2012

Bredere economische horizon - 8 juni 2012

De eigenlijke Europese munt: eureka’s - 3 juni 2012

Dienstmededeling: internetadres Cahier gewijzigd - 3 juni 2012

Life with music - 3 juni 2012

Weer aan de bak - 2 juni 2012

2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - 2e tekstdeel - 18 april 2011

Uitweidingen over het Marcus-evangelie - Eerste tekstdeel - 11 april 2011

'Vereeuwigen' van teksten en plaatjes – Hardlopers en doodlopers - 4 april 2011

Culturele verscheidenheid en tijdsopgaven – Karma en reïncarnatie in de praktijk - 2 april 2011

Oponthoud - Reactie volgt nog - May the Force be with You! - 28 maart 2011

Blad voor de mond nemen of absolute waarheid verkondigen - 25 maart 2011

Japanese houding en inborst bij breuklijnen en waterscheidingen - 23 maart 2011

Living on the edge – Japan - 21 maart 2011

Preludes en dissonanten - Recapitulatie en overzicht - 19 maart 2011

Psychologie en genetica van (vleesgeworden) arrogantie - 13 maart 2011

Moderne literatuurkritiek – Waar gaat het over? - 12 maart 2011

The aftermath – Slotwoord bij drieluik over Judith von Halle - 11 maart 2011

Vermeende inwijding - Judith von Halle - 6 maart 2011

Saturday - 4 maart 2011

Hey Jude – Make it better - 3 maart 2011

Sign of times – Judith von Halle for instance - 2 maart 2011

Wie is wie met wie? – Willen echten echt opstaan! - 1 maart 2011

Leidraden, labyrinten, uitwegen en valkuilen - februari 2011

M. Vasalis en Naema Tahir - Niet kijken op een dag - 27 februari 2011

Waar staat Europa bij stil? - 12 februari 2011

Omgekeerde cultus (Michaël) en Faust - 7 februari 2011

Energiek vooruit - 29 januari 2011

Pauselijk bannen - Pro-actief 'herderschap' - 17 januari 2011

Start van het nieuwe jaar: 2011 - 11 januari 2011

Anders gepland - Datum verzet - 9 januari 2011

2010

Geesteswetenschap – Hoe werken de engelen in ons astrale lichaam? - 25 december 2010

Introductie van de bewustzijnsziel - Geschiedkundige impuls - 20 november 2010

Rol van Pentagon bij oorlog en vrede - Kennisworstelingen - 13 november 2010

Vergewissen van wiskunde - 27 oktober 2010

Vooral geen water geven en zeker geen koffie morsen - 24 oktober 2010

Proactieve interactie - Michel Gastkemper over Antroposofie Monitor - 14 oktober 2010

Voor- en achterland - Volkerenkunde - 14 oktober 2010

Open internetgemeenschap - 9 oktober 2010

Symbiosen en gedeelde belangen - 3 oktober 2010

Draken van onderwerpen - Wie stelt wie met wat aan de kaak? - 30 september 2010

Feit en fictie & Begrip en inzicht - Koers Antroposofische Vereniging - 29 september 2010

Hoofdkwartier antroposofische vereniging - 27 september 2010

Digitale bibliotheek - Zeno.org - 26 september 2010

Voetbal en vechtsporten zijn niet uit den boze - 25 september 2010

Full moon almost - Spiritual shopping or tell what you can sell - 27 september 2010

Hedendaagse maieutiek - 20 september 2010

Not asleep yet - 18 september 2010

Nederlandse vertaling Steiners voordrachtencyclus over Filosofie van Thomas van Aquino - 16 september 2010

Gemoederen in en rond de Antroposofische Vereniging - Taja Gut - 16 september 2010

Hemelvaartsdag 2010 - 13 mei 2010

Stralende lentedag - 6 mei 2010

Start - 28 april 2010

Vertalen - Translate